🧬 کارگروه تخصصی پژوهشکده

کارگروه تخصصی ایمونوانکولوژی و ایمونولوژی پیوند

پیشگامی در توسعه پژوهش‌های نوین ایمونوتراپی، سلول‌درمانی و ایمنی‌شناسی پیوند با بهره‌گیری از قدرت سیستم ایمنی برای مقابله با سرطان و بیماری‌های خونی

👥

مسئولین کارگروه

اعضای راهبردی و هماهنگ‌کننده فعالیت‌های علمی کارگروه

سرپرست کارگروه

آقای دکتر قاسم جان‌بابایی

👩‍🔬

دبیر کارگروه

خانم دکتر زهرا صالحی

👥

سایر اعضای کارگروه

دکتر سهراب آقابیگی، دکتر امیرحسین میرحسینی،دکتر طاهره رستمی، دکتر محمدرضا استاعلی

🧬

معرفی کارگروه

آشنایی با ماهیت، زیرشاخه‌ها و حوزه فعالیت تخصصی کارگروه

این کارگروه با هدف توسعه پژوهش‌های پیشرفته در حوزه سیستم ایمنی و کاربردهای بالینی آن تشکیل شده است. با توجه به گستردگی و عمق مباحث، فعالیت‌های این کارگروه در دو زیرشاخه اصلی و مکمل سازماندهی شده است:

🌿 زیرشاخه‌های تخصصی کارگروه

🧬 ایمونولوژی پیوند سلول‌های بنیادی

مطالعه و بهینه‌سازی پاسخ‌های ایمنی، پیشگیری و مدیریت بیماری پیوند علیه میزبان (GVHD)، و بهبود موفقیت و پیامدهای بالینی و سلول‌های بنیادی خونساز.

🛡️ ایمونوانکولوژی

توسعه درمان‌های نوین مبتنی بر سیستم ایمنی برای مقابله با سرطان، شامل ایمونوتراپی، سلول‌درمانی (مانند CAR-T) و واکسن‌های درمانی با هدف نابودی هوشمند سلول‌های سرطانی.

این کارگروه با رویکردی بین‌رشته‌ای و با پیوند میان ایمونولوژی، انکولوژی، هماتولوژی، ژنتیک مولکولی و بیوتکنولوژی، به دنبال توسعه درمان‌های نوین و شخصی‌سازی‌شده است. تمرکز ویژه بر شناسایی بیومارکرهای پیش‌بینی‌کننده پاسخ به درمان، غلبه بر مقاومت دارویی و کاهش عوارض جانبی است تا درمان‌های دقیق‌تری برای بیماران ایرانی فراهم گردد.

🔬 حوزه‌های تخصصی تمرکز

Stem Cell Transplant Immunology GVHD Management Checkpoint Inhibitors CAR-T Cell Therapy Cancer Vaccines Tumor Microenvironment Biomarkers Precision Immunotherapy

💡

ضرورت توجه به ایمونولوژی و ایمونوانکولوژی

چرا ایمنی‌درمانی آینده درمان سرطان و بیماری‌های پیوند است؟

ایمونوتراپی به عنوان چهارمین رکن درمان سرطان در کنار جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی، انقلابی بنیادین در رویکرد درمان بدخیمی‌ها ایجاد کرده است. از سوی دیگر، درک عمیق ایمونولوژی پیوند، کلید موفقیت در پیوند سلول‌های بنیادی خونساز و مدیریت عوارضی مانند GVHD است. برخلاف روش‌های سنتی، این رویکردها با تقویت یا بازگرداندن توان سیستم ایمنی بیمار، امکان شناسایی و نابودی هوشمند سلول‌های سرطانی یا پذیرش بهتر پیوند را فراهم می‌سازند.

مزیت‌های منحصربه‌فرد این رویکرد شامل پاسخ‌های درمانی طولانی‌مدت، اثر ماندگار حافظه ایمنی، کارایی در بیماری‌های متاستاتیک و امکان درمان شخصی‌سازی‌شده بر اساس ویژگی‌های مولکولی تومور یا پروفایل ایمنی بیمار است.

با توجه به بار فزاینده سرطان و نیاز به پیوند در کشور و ضرورت کاهش وابستگی به درمان‌های وارداتی، توسعه بومی فناوری‌های ایمونوانکولوژی و ایمونولوژی پیوند یک ضرورت راهبردی ملی محسوب می‌شود.

🎯

مأموریت کارگروه

مسیر راهبردی توسعه ایمونولوژی بالینی در پژوهشکده

مأموریت کارگروه، پیشگامی در توسعه دانش و فناوری‌های نوین ایمونولوژی بالینی از طریق محورهای زیر است:

توسعه پژوهش‌های ترجمانی از آزمایشگاه تا بالین (Bench to Bedside)

طراحی و اجرای کارآزمایی‌های بالینی ایمونوتراپی و پروتکل‌های نوین پیوند

شناسایی بیومارکرهای پیش‌بینی‌کننده پاسخ به درمان و خطر رد پیوند

توسعه فناوری‌های CAR-T و سلول‌درمانی بومی

بررسی مکانیسم‌های بیماری پیوند علیه میزبان (GVHD) و راهکارهای مهار آن

مطالعه ریزمحیط تومور (TME) و تعامل آن با سیستم ایمنی

توسعه درمان‌های ترکیبی برای افزایش اثربخشی و کاهش عوارض

همکاری با مراکز بین‌المللی پیشرو در حوزه ایمونوانکولوژی و پیوند

🎯

اهداف کارگروه

اهداف پژوهشی، آموزشی و خدماتی در یک نگاه

انجام مطالعات ژنومیکس و ترانسکریپتومیکس تومورهای ایرانی برای شناسایی نئوآنتی‌ژن‌های اختصاصی

ارزیابی بیان PD-L1، TMB و MSI در بدخیمی‌های شایع کشور به‌عنوان بیومارکرهای پیش‌بینی‌کننده

طراحی و ساخت سازه‌های CAR-T اختصاصی برای آنتی‌ژن‌های شایع در سرطان‌های خونی

مطالعه پروفایل ایمونولوژیک بیماران پیوندی و شناسایی نشانگرهای پیش‌بینی‌کننده GVHD

بررسی اثربخشی درمان‌های ترکیبی ایمونوتراپی با شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و درمان‌های هدفمند

توسعه واکسن‌های درمانی مبتنی بر پپتید، mRNA و سلول‌های دندریتیک

برگزاری دوره‌های تخصصی ایمونوانکولوژی و ایمونولوژی پیوند برای فلوشیپ‌های انکولوژی و هماتولوژی

آموزش اصول تفسیر بیومارکرهای ایمونوتراپی و پایش ایمنی پس از پیوند به پزشکان و پاتولوژیست‌ها

برگزاری کارگاه‌های عملی تکنیک‌های سلول‌درمانی و مهندسی ژنتیک لنفوسیت‌ها

توسعه محتوای آموزشی دیجیتال و برگزاری وبینارهای بین‌المللی با حضور اساتید برجسته

آموزش مدیریت عوارض ایمنی (irAEs) و عوارض پیوند به کادر درمان

راه‌اندازی کلینیک تخصصی ایمونوتراپی و مشاوره پیوند با رویکرد چندتخصصی (Tumor Board)

ایجاد بانک اطلاعاتی بیماران تحت درمان با ایمونوتراپی یا پیوند برای پایش بلندمدت پیامدها

توسعه پروتکل‌های بومی درمان و مراقبت پس از پیوند بر اساس شواهد و ویژگی‌های جمعیت ایرانی

مشاوره تخصصی به سایر مراکز درمانی در زمینه انتخاب بیماران کاندید ایمونوتراپی یا پیوند

همکاری با سازمان‌های بیمه‌گر برای پوشش درمان‌های نوین ایمونوتراپی و سلول‌درمانی

📋

محورهای فعالیت

حوزه‌های کلیدی تمرکز پژوهشی و بالینی کارگروه

مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی

پژوهش بر روی آنتی‌بادی‌های ضد PD-1، PD-L1، CTLA-4، LAG-3 و TIM-3 و کاربرد آن‌ها در بدخیمی‌های مختلف.

سلول‌درمانی CAR-T

طراحی و تولید سلول‌های T مهندسی‌شده با گیرنده‌های کایمریک آنتی‌ژن برای درمان لوسمی‌ها، لنفوم‌ها و مولتیپل میلوما.

ایمنی‌شناسی پیوند و GVHD

مطالعه مکانیسم‌های تحمل ایمنی (Tolerance)، پیشگیری و درمان بیماری پیوند علیه میزبان و بهبود انگیجتمنت گرافت.

واکسن‌های درمانی سرطان

توسعه واکسن‌های پپتیدی، DNA/RNA و مبتنی بر سلول‌های دندریتیک برای القای پاسخ ایمنی اختصاصی علیه تومور.

ریزمحیط تومور (TME)

مطالعه تعاملات پیچیده میان سلول‌های سرطانی، سلول‌های ایمنی نفوذکننده به تومور (TILs) و اجزای استرومایی.

بیومارکرهای پیش‌بینی‌کننده

شناسایی و اعتبارسنجی نشانگرهای مولکولی مانند TMB، MSI، امضای ژنتیکی IFN-γ و میکروبیوم روده.

عوارض ایمنی (irAEs)

پایش، تشخیص و مدیریت عوارض خودایمنی ناشی از ایمونوتراپی یا عوارض ایمنی پس از پیوند سلول‌های بنیادی.

هوش مصنوعی در ایمونولوژی

استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی پاسخ به درمان، خطر رد پیوند و کشف اهداف درمانی جدید.

⚖️

رویکرد کارگروه

اصول و ارزش‌های بنیادین حاکم بر فعالیت‌های علمی

🧬

پزشکی دقیق و شخصی‌سازی‌شده

🔬

پژوهش ترجمانی (Translational)

🌐

همکاری‌های بین‌المللی

🤝

رویکرد چندتخصصی

⚕️

رعایت اصول اخلاق پژوهش

💡

نوآوری و فناوری‌محوری

📊

مبتنی بر شواهد علمی

🎓

تربیت نیروی متخصص

🔭

چشم‌انداز

آرمان بلندمدت کارگروه در افق ملی و منطقه‌ای

پیشرو در ایمونولوژی بالینی و ایمونوانکولوژی منطقه

تبدیل شدن به مرجع علمی برتر و قطب منطقه‌ای در حوزه ایمونوانکولوژی و ایمونولوژی پیوند تا افق ۱۴۱۰، با دستیابی به توانایی بومی تولید فرآورده‌های سلول‌درمانی و انجام کارآزمایی‌های بالینی چندمرکزی بین‌المللی.

ایجاد اکوسیستم نوآوری شامل پژوهش بنیادی، توسعه فناوری، تولید صنعتی و ارائه خدمات بالینی پیشرفته تا بیماران ایرانی از جدیدترین دستاوردهای ایمونوتراپی و مراقبت‌های پیوند بهره‌مند شوند و کشور به یکی از صادرکنندگان دانش و فناوری در این حوزه راهبردی تبدیل گردد.

پژوهشکده انکولوژی،هماتولوژی و سل تراپی

دانشگاه علوم پزشکی تهران